Maca nie …? tak?

Czym jest maca i jak działa na ludzi?

Zaczynając od dowodu anegtotycznego:

Jakiś czas temu zaopatrzyłam się w 100g kremowego proszku o nazwie maca. Od czasu do czasu jestem ciekawa nowych produktów. Ten zaś był składnikiem koktajlu polecanego w jednej z książek, którą zachwycało się pół internetu dietetycznego i niedietetycznego (Hashimoto – I. Wentz). Obecnie jestem sceptyczna do zachwalania Pacjentom czegokolwiek innego niż bogactwo tradycyjnej żywności. Stąd zachwalany składnik wypróbowałam na sobie:

Żółty mdły proszek pasujący do niczego moim zdaniem, dosypywałam albo według przepisu z owej książki do wody z cytryną, gdzie dodawałam jeszcze imbir i kurkumę lub według własnego upodobania do owsianki ze wszystkim, żeby zamaskować ten charakterystyczny smak.
Oprócz wydłużenia cyklu o 10 dni, nie zaobserwowałam innych znaczących zmian, po zmniejszeniu regularności przyjmowania macy, mój cykl wrócił do normy.
Koniec dowodu anegdotycznego.

W związku z własnym doświadczeniem i zapoznaniem się z wieloma cudownymi internetowymi informacjami na temat macy (które w większości uzyskano w wyniku badań na zwierzętach lub wyssaniu z palca) postanowiłam poszperać i poszukać czegoś w kontekście żywienia ludzi.

Maca jest źródłem kwasu palmitynowego, oleinowego, linolenowego. Zawiera beta-sitosterol, który jest fitoestrogenem. Należy do rodziny roślin krzyżowych (tej samej co kapusta, brokuły, rzodkiew), w związku z czym można w niej również znaleźć glukozynolany, a dokładnie izotiocyjaniany. Sproszkowany korzeń macy jest bogaty w jod, magnez i żelazo oraz aminokwasy. [1,2].

Co o właściwościach macy mówią badania na ludziach?

1. Na podstawie badań na ludności natywnej And stwierdzono, że osoby deklarujące spożywanie macy wykazywały niższy odsetek złamań oraz lepsze przystosowanie do życia w warunkach górskich, a także posiadały niższy wskaźnik BMI i ciśnienie skurczowe w porównaniu do grupy osób niespożywających macę. Funkcje nerek, wątroby, lipidogram, glikemia były prawidłowe.W związku z takimi wynikami, stwierdzono, że regularne spożywanie macy jest bezpieczne [3].W innym badaniu na tej populacji, stwierdzono, że osoby regularnie spożywające macę, miały statystycznie istotnie niższy poziom IL-6, czynnika prozapalnego [4].

2. Na podstawie badania na 50 mężczyznach po okresie 12 tygodni stwierdzono statystycznie istotną, ale niewielką poprawę ogólnego samopoczucia i związanego z aktywnością seksualną wśród mężczyzn z łagodnymi zaburzeniami erekcji przyjmujących codziennie suchy ekstrakt macy [5].

3. Inne badanie dotyczące płodności na próbie 9 mężczyzn wykazało, że ekstrakt macy przyjmowany przez 4 miesiące poprawił objętość nasienia, zwiększył ilość plemników w spermie oraz zwiększył ilość ruchomych plemników bez wpływu na wahania męskich hormonów płciowych w serum krwi [6].

4. Na podstawienie badań na Chinkach w okresie pomenopauzalnym stwierdzono, że przyjmowanie suchego ekstraktu w ilości 3,3g przez 6 tygodni statystycznie istotnie poprawiało stan zdrowia psychicznego. Zagadnienia w kwestionariuszach dotyczyły między innymi: jakości snu, skłonności do depresji, poczucia niepokoju. Innym istotnym aspektem było obniżenie ciśnienia krwi. Zanotowano brak wpływu na wahania estradiolu, TSH, masy ciała, BMI, lipidogramu, glukozy, cytokin w serum krwi [7].

5. Polskie badanie obejmujące 20 kobiet w okresie pomenopauzalnym, dało podobny efekt do powyższego. Badane przyjmujące codziennie 2 g ekstraktu macy zauważyły poprawę subiektywnych odczuć takich jak: zmniejszenie nerwowości, lepszą jakość snu, poprawę koncentracji, zwiększoną energię, zmniejszenie nocnych potów, zmniejszenie odczucia apatii.W tym badaniu po okresie 2 miesięcy odnotowano statystycznie istotny wpływ przyjmowania macy na obniżenie hormonu folikulotropowego (który w okresie menopauzy znacząco wzrasta)i wzrost hormonu luteinizującego (który w okresie menopauzy i tak znacząco wzrasta)[8].

6. Jakkolwiek metaanaliza z 2011 sugeruje, że nie ma twardych dowodów na fakt, iż maca poprawia samopoczucie u kobiet w okresie menopauzy [9].

7. W badaniu pilotażowym dotyczącym osób przyjmujących antydepresanty indukujące zaburzenia związane z libido, zauważono zmniejszenie skutków ubocznych po przyjmowaniu 3 g sproszkowanej macy dziennie przez badanych. Przy dawce 1,5 g nie zauważono takiego efektu [10] Podobne wnioski osiągnięto w badaniu na grupie kobiet, które prowadzono przez 12 tygodni, a dawka macy wynosiła 3 g  na dzień [11].

Maca może być pomocna w wyżej wymienionych przypadkach, natomiast należy podkreślić , że badania  były wykonywane na małych próbach (od kilku do kilkudziesięciu osób). Ja w każdym razie polecam przy wszelkiego rodzaju zaburzeniach zdrowotnych w pierwszej kolejności udać się do lekarza. Natomiast jako profilaktykę lub wsparcie w leczeniu warto zastosować zbilansowaną dietę dopasowaną do potrzeb danej osoby. Jeden produkt nie załatwi za nas całej roboty.

 

Bibliografia:

1. Valerio L, Gonzales GF (2005) Toxicological aspects of the South American herbs cat’s claw (Uncaria tomentosa) and Maca (Lepidium meyenii): a critical synopsis. Toxicol Rev 24(1):11–35, Review
2. Rowland DL, Tai W (2003) A review of plant-derived and herbal approaches to the treatment of sexual dysfunctions. J Sex Marital Ther 29:185–205.
3.Gonzales GF. MACA: Del alimento perdido de los Incas al milagro de los Andes: Estudio de seguridad alimentaria y nutricional. Segurança Alimentar e Nutricional, Campinas. 2010;16-17(1):16–36.
4.Gonzales G. F., Gasco M., Lozada-Requena I.2013. Role of Maca (Lepidium meyenii) Consumption on Serum Interleukin-6 Levels and Health Status in Populations Living in the Peruvian Central Andes over 4000 m of Altitude. Plant Foods Hum Nutr
5.T. Zenico, A. F. G. Cicero, L. Valmorri, M. Mercuriali & E. Bercovich. 2009.Subjective effects of Lepidium meyenii (Maca) extract on well-being and sexual performances in patients with mild erectile dysfunction: a randomised, double-blind clinical trial. Andrologia 41, 95-99.

6.Gonzales GF, Cordova A, Vega K, Chung A, Villena A, Go´n˜ez C (2003) Effect of Lepidium meyenii (Maca), a root with aphrodisiac and fertility-enhancing properties, on serum reproductive hormone levels in adult healthy men. J Endocrinol 176:163–168.
7. L. Stojanovska , C. Law, B. Lai, T. Chung, K. Nelson, S. Day, V. Apostolopoulos, and C. Haines Maca reduces blood pressure and depression, in a pilot study in postmenopausal women.CLIMACTERIC 2014;17:1–10
8. ,Meissner H. O., Kapczyński W.,Mścisz, Lutomski J. Use of Gelatinized Maca (Lepidium Peruvianum) in Early Postmenopausal Women. Int J Biomed Sci. 2005 Jun; 1(1): 33–45.
9.Myeong Soo Leea,, Byung-Cheul Shinb, Eun Jin Yanga, Hyun-Ja Lim, Edzard Ernst Maca (Lepidium meyenii) for treatment of menopausal symptoms: A systematic review. Maturitas 70 (2011) 227–233
10. Dording Ch. 2008,A Double‐Blind, Randomized, Pilot Dose‐Finding Study of Maca Root (L. Meyenii) for the Management of SSRI‐Induced Sexual Dysfunction. CNS. Neuroscience& Therapeutics, 14 (3),182-191
11.
Christina M. Dording,Pamela J. SchettlerElizabeth D. Dalton,Susannah R. Parkin,Rosemary S. W. Walker,Kara B. Fehling,Maurizio Fava,and David Mischoulon. A Double-Blind Placebo-Controlled Trial of Maca Root as Treatment for Antidepressant-Induced Sexual Dysfunction in Women.Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2015

2 Comments

  1. Dla mnie maca to przede wszystkim adaptogen, który wspomaga organizm podczas ciężkich treningów na siłowni. Sam przyjmowałem w formie tabletek, bo wygodniej. Samopoczucie na plus, badań na poziom testosteronu nie robiłem, więc nie potwierdzam czy maca podnosi jego poziom. Pozdrawiam!

Leave a Comment